Nhiều người cứ nghĩ hình thức làm tiểu luận sẽ phát huy được tính sáng tạo, tìm tòi, khám phá của sinh viên nhưng thực chất thì thế nào? Một sinh viên Học viện Báo chí cho biết: "Em thấy làm tiểu luận rất khỏe, nhẹ nhàng và cũng đỡ căng thẳng. Bởi vì em có thể copy pase của mấy đứa bạn, copy trên mạng, lấy được tài liệu trong sách. Đôi khi chẳng cần phải suy nghĩ em chỉ cần sắp xếp cho nó hợp lý là ok" (Nguyễn Văn Phương). chính điều đó đã khiến cho nhiều sinh viên chỉ mong được làm tiểu luận cuối kỳ thay cho thi viết.

Một khi việc copy pase khi làm tiểu luận trở thành chuyên nghiệp thì vấn đề về số lượng trang đối với các bạn sinh viên không là gì. Bạn Lê Lư (Đại học Sư phạm) cho biết: "Hồi đầu mình mới vào năm nhất, nghe cô giáo bảo phải làm tiểu luận tối thiểu 15 trang, mình thấy lo lắm, không biết có làm nổi không. Nhưng bây giờ thì thật đơn giản, việc làm tối thiểu bao nhiêu trang không còn quan trọng nữa, mình có thể làm tới 100 trang". Phải chăng nhiều sinh viên tới năm 3, năm 4 cảm thấy không lo lắng cho việc thi cử mấy là vì thế, tiếp cận được phương pháp thi hiệu quả hơn là như thế.

Khi hỏi về việc làm tiểu luận, bạn Mùi (Đại học KHXH và Nhân văn) tâm sự: "Mình làm tiểu luận toàn được gọi là giáo sư của lớp. Mỗi cuốn tiểu luận thầy quy định mức tối thiểu 15 - 20 trang thì mình có thể làm tới 200 trang. Cuối cùng kết quả mình cao nhất lớp vì lý do là thầy khen mình chịu khó đọc và tìm kiếm tài liệu. Và như thế môn nào mình cũng làm nhiều trang, mấy đứa trong lớp cũng học theo mình, làm thành cuốn dày cộm". Liệu chúng ta có nên thay đổi cách gọi "tiểu luận" thành "đại luận" không?

 

Đó cũng là khó khăn đối với những bạn nông thôn lên thành phố học, nhà nghèo chưa có tiền để mua máy tính. Việc tìm kiếm thông tin đã khó khăn, việc đánh máy lại không hề đơn giản. Bạn Đoàn Thị diệp (Báo chí) thổ lộ: "Em sợ phải làm tiểu luận. Bởi vì em chưa có máy tính để dùng, những vấn đề thầy cô giáo ra đều cần phải tìm kiếm tài liệu, em toàn phải ra mạng tra tài liệu.

Hơn nữa tiểu luận đòi hỏi phải đánh máy, khi nào em cũng viết ra giấy sau đó ra quán ngồi đánh máy, số lượng trang của em không được nhiều như các bạn khác". Hay như bạn Lê Trang (Đại học Văn hóa) cho biết: "Đến giờ làm tiểu luận em toàn phải bỏ ra một khoản khá lớn cho việc đánh máy. Em thường viết ra giấy sau đó thuê người nào có máy đánh. Thường thì một trang em mất 2 nghìn cho việc đánh máy". Đó là khó khăn của những bạn sinh viên nghèo, mua được máy tính để dùng ngay không dễ. Và càng áp lực hơn khi đa số các bạn sinh viên khác không mấy vất vả có thể làm được những cuốn tiểu luận dày 40 - 50 trang.

Một khi phương tiện thông tin ngày càng hiện đại, sinh viên tiếp cận được với internet ngày càng cao, vấn đề tìm tài liệu phục vụ cho tiểu luận dễ dàng hơn. Và chính vì thế các bạn sinh viên thường làm được những bài tiểu luận dày tới 100 trang. Một thực tế đặt ra là khi cầm trong tay những cuốn tiểu luận như vậy giảng viên có thực sự đọc kỹ hết các nội dung không? Hay chỉ là nhìn lướt phần mục lục và đánh giá luôn kết quả tiểu luận.

Sở dĩ đề cập tới vấn đề này cũng bởi khi được hỏi về phương pháp làm tiểu luận như thế nào để đạt kết quả cao thì nhiều sinh viên lắc đầu và cười có vẻ như không biết được. Bạn Mai Hoa (Sư phạm) cho biết: "Thực sự để nói phương pháp làm tiểu luận để đạt điểm cao thì em không biết được. Vì có tiểu luận em làm rất cẩn thận hơn đứa bạn em nhiều song điểm lại thấp hơn nó vì số lượng trang của em ít hơn. có tiểu luận em copy là chủ yếu thì lại đạt điểm cao. Tóm lại là em cũng không biết thầy cô chấm như thế nào, mỗi người một kiểu, khó đoán lắm".

Như vậy hình thức làm tiểu luận cuối kỳ thay cho thi viết còn rất nhiều những bất cập cần giải quyết. Điều này đòi hỏi giảng viên trong quá trình chấm thi cần xem xét kỹ hơn chất lượng của bài tiểu luận. Từ đó sinh viên nhận thức được trách nhiệm của mình trước một bài tiểu luận.